Wypracowywanie zasad współpracy pomiędzy sektorem organizacji pozarządowych a administracją rządową, samorządową i biznesem

W działaniach na rzecz zaspokajania potrzeb społecznych głównymi partnerami są organizacje pozarządowe i samorząd. Ułatwianie współpracy i dialogu organizacji pozarządowych z samorządem terytorialnym to jedno z głównych zadań BORISa realizowane poprzez:

  • prezentowanie zakresu działań organizacji pozarządowych, funkcjonujących na danym terenie i ich znaczenia w rozwój lokalnej polityki społeczno-gospodarczej
  • ułatwianie kontaktów przedstawicieli organizacji pozarządowych z przedstawicielami władz lokalnych dzięki zapoznawaniu i łączeniu konkretnych osób i instytucji
  • inicjowanie i koordynację współpracy pomiędzy organizacjami pozarządowymi działającymi na rzecz mieszkańców a lokalnymi władzami samorządowymi i innymi jednostkami samorządu terytorialnego
  • pomoc w opracowywaniu programów rozwoju lokalnego, włączających – jako podmiot realizacji – lokalne organizacje pozarządowe (np. przygotowywanie uchwał).
  • zbieranie, opracowywanie i upowszechnianie wśród zainteresowanych organizacji pozarządowych informacji dotyczących możliwości współpracy z władzami lokalnymi oraz korzystania z potencjalnych źródeł finansowania projektów.

Organizacje pozarządowe stanowią ogromny społeczny potencjał. Dzięki temu, że działają lokalnie i tworzone są przez ludzi autentycznie zainteresowanych rozwiązaniem danego problemu mają większą dynamikę i potencjalnie wyższą skuteczność działania niż administracja publiczna. Wciąż jednak ze strony państwa widocznie jest niedocenianie tych tak ważnych struktur obywatelskich.

W Polsce istnieje ok. 2400 samodzielnych jednostek samorządu terytorialnego – gmin.Blisko 50% organizacji deklaruje współpracę z samorządem i jego agendami. Jednakże ta współpraca wyraża się bardziej w formie zwolnień podatkowych czy przyznawaniu lokali aniżeli w finansach – przy około 15% udziale budżetu centralnego w budżetach gmin niewiele samorządów decyduje się na wydzielenie określonej kwoty z przeznaczeniem na dofinansowanie organizacji społecznych. Sektor niezależny postrzegany jest przez władze, szczególnie lokalne, bardziej jako rywal, w dodatku dość słaby, nie zaś jako sprzymierzeniec i partner. Wiąże się to m.in. z różnymi opcjami działania obu tych struktur.A przecież wykorzystanie tańszych i niekonwencjonalnych metod działania fundacji i stowarzyszeń jest w obecnym czasie tym ważniejsze, że samorząd zobowiązany jest realizować coraz więcej zadań, które do tej pory leżały w gestii administracji centralnej.

Dużo zaniedbań leży też po stronie samych organizacji. Nie potrafią one zaprezentować się władzom lokalnym jako wiarygodny, zorganizowany partner, mający wiedzę, doświadczenie i wsparcie społeczeństwa – w sektorze niezależnym wciąż jeszcze dominuje model konkurencji, nie współdziałania między organizacjami. Nie pracują również nad tworzeniem lobbingu wśród radnych i działaczy samorządowych, mogącego przynieść konkretne rezultaty w postaci np. regulacji prawnych dotyczących zasad współpracy „trzeciego sektora” i władz lokalnych. Konsekwencją tego jest np. brak reprezentacji sektora organizacji pozarządowych uczestniczącej w konsultowaniu prac władz samorządowych nad rozwojem lokalnym, czy też brak środków finansowych, desygnowanych na wsparcie określonych działań organizacji pozarządowych z budżetu gminnego i jasnych zasad udzielania wsparcia.

Powoli sytuacja zaczyna ulegać zmianie i obydwie strony zaczynają rozumieć konieczność bardziej ustrukturalizowanej i zróżnicowanej współpracy.