W ramach projektu realizowanego przez BORIS dzięki dofinansowaniu z programu Erasmus+, uczestnicy i uczestniczki naszych projektów edukacyjnych w obszarze ekonomii społecznej wzięli udział w międzynarodowej mobilności grupowej we Włoch. Do Caserty pojechała grupa osób zaangażowanych w działania społeczne, rozwój lokalnych inicjatyw oraz przedsiębiorczość społeczną. Wyjazd miał charakter edukacyjny i rozwojowy: jego celem był rozwój kompetencji kluczowych, zdobycie praktycznej wiedzy, poznanie inspirujących rozwiązań oraz wymiana doświadczeń z uczestnikami z organizacji Didaxe.
Początek lutego przywitał nas ciepłą, ale deszczową pogodą i też intensywnym programem edukacyjnym przygotowanym przez organizację Didaxe z Caserty. Już od pierwszego spotkania z goszczącym nas Roberto było jasne, że czeka nas wielowątkowa podróż po świecie ekonomii społecznej, integracji i lokalnych społeczności a także europejskich wartości, które są wdrażane w praktyce w tym niewielkim, włoskim mieście na północ od Neapolu.
Pobyt w Casercie rozpoczęliśmy od spokojnego wejścia w rytm miasta – spacer, podczas którego Roberto opowiadał o historii miasta i jego mieszkańców, pozwolił oswoić przestrzeń, zobaczyć codzienne życie i poczuć lokalny klimat. Ten pozornie prosty element programu okazał się świetnym wstępem do dalszej pracy – rozmowy o różnorodności kulturowej, integracji i budowaniu relacji w społecznościach lokalnych zaczęły się naturalnie, jeszcze zanim wszyscy zasiedliśmy do stołu na wspólny lunch w siedzibie Didaxe.
W kolejnych godzinach wzięliśmy udział, wraz z uczestnikami z Włoch, w warsztatach poświęconych ekonomii społecznej w przeciwdziałaniu wykluczeniu oraz edukacji ekonomicznej. Przykłady z Włoch i Polski przeplatały się z osobistymi doświadczeniami, a dyskusje szybko zeszły z poziomu definicji na bardzo konkretne pytania: co naprawdę działa, co można przenieść do własnych środowisk, a co wymaga zupełnie innego podejścia. Było dużo wymiany, refleksji i wzajemnego uczenia się – dokładnie tego, co w projektach Erasmus+ bywa najcenniejsze.
Następny dzień przyniósł wyjazd wraz z Didaxe do nieodległej Casapesenny, gdzie odwiedziliśmy Il Paguro – młodzieżowy hostel i centrum działań społecznych prowadzonych w duchu europejskich wartości. To miejsce, działające w budynku przejętym przez państwo od mafii, łączy gościnność z edukacją i aktywizacją lokalnej społeczności. Tam zajęcia edukacyjne skupiły się na tym, jak przestrzeń może wspierać rozwój młodych ludzi, budować ich sprawczość i zachęcać do zaangażowania obywatelskiego. Następnie grupa udała się na warsztaty do organizacji NCO, gdzie temat jedzenia stał się pretekstem do rozmowy o reintegracji społecznej i zawodowej. Wspólne przygotowywanie makaronu szybko zamieniło się w lekcję współpracy, zaufania i cierpliwości.
Trzeci dzień mobilności poświęcony był innowacjom społecznym i przedsiębiorczości włączającej. W 012Factory wzmacnialiśmy postawę przedsiębiorczą poznając modele inkubowania inicjatyw społecznych, rozwijania start-upów z misją oraz budowania partnerstw między biznesem, organizacjami pozarządowymi i samorządami. Rozmowy dotyczyły nie tylko sukcesów, ale też porażek i wyzwań, dzięki temu obraz przedsiębiorczości społecznej we Włoszech stał się bardziej realistyczny i bliższy codziennym doświadczeniom uczestników.
Duże wrażenie zrobiły także warsztaty w organizacji New Hope, która pracuje z migrantami oraz kobietami – ofiarami handlu ludźmi. Warsztaty z produkcji tekstyliów, podczas których powstawały ręcznie robione ozdoby, były okazją do rozmowy o pracy jako narzędziu odbudowy poczucia własnej wartości, niezależności i sprawczości.
Dzień zakończył się wizytą w La Finestra – miejscu, które łączy rewitalizację przestrzeni miejskiej z integracją społeczną. Uczestnicy mogli zobaczyć, jak zaniedbane wcześniej fragmenty miasta stają się przestrzenią spotkań, warsztatów i działań społecznych, a lokalna społeczność stopniowo odzyskuje poczucie wpływu na swoje otoczenie. Rozmowy o roli mieszkańców w procesach zmiany i o znaczeniu oddolnych inicjatyw stały się naturalnym podsumowaniem całego wyjazdu.
Mobilność w Casercie była intensywnym, ale niezwykle inspirującym doświadczeniem. Dzięki współpracy z Didaxe uczestnicy BORIS (i dwie osoby z naszego zespołu 😉 mieli okazję zobaczyć, jak różnorodne mogą być formy ekonomii społecznej i jak wiele twarzy może mieć integracja społeczna – od warsztatów kulinarnych, przez produkcję tekstyliów, po rewitalizację przestrzeni miejskich. Wrócili z nowymi pomysłami, konkretną wiedzą i energią do działania, większym zrozumieniem wartości europejskich, a także z przekonaniem, że nawet niewielkie inicjatywy, realizowane konsekwentnie i z uważnością na ludzi, mogą przynosić realną zmianę.
