Kolejna grupa uczestników i uczestniczek naszych projektów miała okazję wziąć udział w mobilności grupowej, której celem było poznanie innowacyjnych praktyk z zakresu włączenia społecznego oraz aktywizacji społeczności lokalnych. Czas między 16 a 19 czerwca spędziliśmy w Casercie – malowniczej miejscowości położonej na północ od Neapolu. Wyjazd ten łączył w sobie intensywną naukę, odkrywanie specyfiki włoskiej ekonomii społecznej oraz dynamiczną wymianę pomysłów i inspiracji. Wizyta mogła się odbyć dzięki dofinansowaniu z Unii Europejskiej w ramach programu Erasmus+.
Naszym przewodnikiem po tym fascynującym świecie była włoska spółdzielnia socjalna Didaxé – organizacja, którą cechuje wyjątkowa skuteczność i głębokie zaangażowanie we wsparcie osób zagrożonych wykluczeniem społecznym.
Zderzenie z południowym klimatem i lokalnym kontekstem
Włochy przywitały nas uderzeniem fali ciepła. Choć południowe słońce bywało wymagające, z perspektywy czasu musimy przyznać, że ten wyjątkowy klimat jedynie podkręcił temperaturę naszych merytorycznych dyskusji.
Wizytę rozpoczęliśmy od wspólnego spaceru po mieście, bo czy można w pełni zrozumieć specyfikę społeczną danego regionu, patrząc na niego wyłącznie przez okno klimatyzowanej sali wykładowej? Aby naprawdę poczuć ten klimat, musieliśmy przyjrzeć się architekturze, dynamice ulicy i lepiej rozeznać się w środowisku pracy organizacji, które mieliśmy odwiedzić w kolejnych dniach. Przewodnikiem podczas tego wyjścia był Roberto – prezes organizacji goszczącej, dla którego Caserta to miasto rodzinne.
Po wspólnym lunchu nadszedł czas na warsztaty w SkillHub Didaxé. Poznaliśmy tam strukturę organizacji, która nie tylko realizuje kursy dla dorosłych, ale kieruje swoją ofertę do osób znajdujących się w najtrudniejszej sytuacji ekonomicznej i życiowej, wspierając ich reintegrację. Zespół SkillHub Didaxé zrealizował także projekt w pełni dostępnej plaży, którą odwiedziliśmy ostatniego dnia wyjazdu.
Inicjatywy, które zmieniają rzeczywistość
W kolejnych dniach skierowaliśmy się ku miejscom, które udowadniają, że ekonomia społeczna to nie utopia, lecz realne i efektywne narzędzie zmiany świata.
Spółdzielnia socjalna New Hope to organizacja prężnie pomagająca ofiarom handlu ludźmi. Prowadzi ona dwa sklepy, w których sprzedawane są wyroby przygotowane przez kobiety objęte wsparciem. Spod ich maszyn krawieckich wychodzą ubrania, tekstylia domowe, plecaki oraz torebki (szczegóły można znaleźć na stronie: NewHope Cooperativa Sociale – Tessitrici di nuove speranze). Zostaliśmy zaproszeni do udziału w warsztatach tworzenia ozdób ze ścinek materiałów, co idealnie odzwierciedla motto organizacji: „There is no waste that cannot blossom”. Spotkanie to stało się przyczynkiem do ważnej rozmowy o pracy, która przywraca poczucie sprawczości i niezależności.
Tego samego dnia podczas wizyty Comitato Villetta Giaquinto posłuchaliśmy o czystej, oddolnej energii obywatelskiej. Stowarzyszenie to zarządza parkiem publicznym w samym centrum Caserty. Spotkanie otworzyło dyskusję na temat dóbr wspólnych (common goods) – ich historii we włoskim kontekście – oraz różnic w funkcjonowaniu przestrzeni publicznych w Polsce i we Włoszech. Sukces wypracowany przez Comitato Villetta Giaquinto to doskonały przykład tego, jak działania społeczności lokalnej mogą realnie wpłynąć na zmianę polityki samorządowej. Działalność organizacji można śledzić na ich profilu: Instagram Comitato Villetta Giaquinto.
UICI (Unione Italiana dei Ciechi e degli Ipovedenti) Kolejny dzień przyniósł spotkanie we Włoskim Związku Osób Niewidomych i Słabowidzących. Organizacja ta od ponad wieku walczy o równe prawa i samodzielność swoich beneficjentów. Nasze dyskusje skupiały się wokół edukacji, aktywizacji zawodowej oraz systemowych rozwiązań wspierających niezależne życie. Była to świetna okazja do przeanalizowania podobieństw i różnic w realizacji form wsparcia w Polsce i we Włoszech.
Ostatni dzień wizyty przyniósł namacalny dowód na to, jak odpowiednio zaprojektowana przestrzeń może służyć transformacji społecznej. Organizacja Didaxé opiekuje się plażą na zachód od Caserty, którą w pełni dostosowała do potrzeb osób poruszających się na wózkach inwalidzkich. Co istotne, wstęp na nią jest całkowicie bezpłatny. W regionie zdominowanym przez płatne plaże prywatne, to wyjątkowa inicjatywa zapewniająca każdemu nieskrępowany dostęp do wypoczynku.
Wizyta studyjna zorganizowana we współpracy z organizacją Didaxé była dla uczestników i uczestniczek projektu niezwykle inspirującym doświadczeniem. Wyjazd ten pokazał nam, jak wszechstronna i wielowymiarowa potrafi być ekonomia społeczna – od aktywizacji zawodowej poprzez rzemiosło i produkcję tekstyliów, przez oddolną rewitalizację przestrzeni miejskich, aż po tworzenie w pełni dostępnej, bezbarierowej infrastruktury publicznej. Wróciliśmy do Polski z głowami pełnymi pomysłów, zainspirowani włoską odwagą w zmienianiu rzeczywistości, bogatsi o nową wiedzę, świeże pomysły oraz motywację do dalszego działania.
„Sfinansowane ze środków UE. Wyrażone poglądy i opinie są jedynie opiniami autora lub autorów i niekoniecznie odzwierciedlają poglądy i opinie Unii Europejskiej lub Europejskiej Agencji Wykonawczej ds. Edukacji i Kultury (EACEA). Unia Europejska ani EACEA nie ponoszą za nie odpowiedzialności.”
